„Odkrywamy talenty” to energetyzujący początek podróży. Nie pozwól, by w twoim zespole prowadziła ona jedynie do etykiet, tak łatwo przyklejających się do naszych pleców. Jeśli chcesz budować efektywny zespół na jego mocnych stronach, nazwanie top5 powinno być tylko pierwszym krokiem procesu, a nie celem samym w sobie. Szukając gotowych odpowiedzi, można bowiem wpaść w pułapkę uproszczeń, generalizowania i krzywdzącej oceny. To z kolei zamiast działać na korzyść zespołu, może zahamować jego efektywność.
Cliftonstrengths nie bada mocnych stron
Komunikatywność w swoim top5 może odkryć zarówno mistrz i mistrzyni malowania inspirujących obrazów słowami, jak i osoba, która w ich zalewie gubi przesłanie. Bliskość z kolei bywa cechą tych, którzy w życiu zawodowym zachowują relacyjny dystans, jak również inicjatorów działań zmierzających do nawiązania w pracy głębokich relacji. Osiąganie miewają ci nieustannie zajęci, jak i ci wyjątkowo produktywni.
Cliftonstrengths – pomimo swojej nazwy – wcale nie mierzy mocnych stron. Gallup bazując na twoich odpowiedziach nie ma pojęcia, czy masz już w czymś mistrzowski pas, czy dopiero odkrywasz swój potencjał. Cliftonstrengths mierzy „surowe” talenty. Nie sprawdza wiedzy, nie jest w stanie ocenić umiejętności, nie wie na ile potrafimy zarządzać swoimi emocjami, jakie nawyki budujemy itd. To, czego szuka i co znajduje, definiuje jako:
Talent – naturalnie powtarzający się wzorzec myślenia, odczuwania i zachowania, który można produktywnie wykorzystać
„Można produktywnie wykorzystać” oznacza, że samo posiadanie talentu to jeszcze nie wszystko. Talenty wymagają naszej inwestycji, jeśli chcemy, aby były przydatne dla nas i naszego otoczenia. Zespół niewiele skorzysta na talentach, jeśli te nie są świadome, intencjonalnie rozwijanie i wykorzystane.
Cliftonstrengths to narzędzie rozwojowe
Choć w poszukiwaniu narzędzi ułatwiających skuteczne zarządzanie bywa to kuszące, Cliftonstrengths nigdy nie należy wykorzystywać do:
· weryfikowania dopasowania do danego stanowiska:
„Dobry trener musi mieć Komunikatywność, CZAR i Rozwijanie Innych„
· uproszczonego przydzielania zadań:
„Masz „Komunikatywność”? No to od dziś to ty prowadzisz prezentacje!„;
· porównywania między ludźmi:
„Mój Strateg jest silniejszy, bo mam go na pierwszym!”
· ani do żadnej innej formy oceny.
Cliftonstrengths to narzędzie rozwojowe. Jego celem jest wskazać nam kierunek i skrót (choć nie oznacza to, że obędzie się bez wysiłku) do naszych mocnych stron. Do tego wątku jeszcze jednak wrócimy.
Czego naprawdę dowiadujemy się odkrywając top5?
W swoim top5 mam Wizjonera. Jaka interpretacja pojawia się w twojej głowie, gdy to słyszysz? Z pewnością przychodzi ci do głowy jakieś skojarzenie. Tak jest z każdą z 34 cech Cliftonstrengths. Z czymś nam się one kojarzą i często mamy też do nich jakiś określony stosunek. Tak było z moim Wizjonerem. Pamiętam moje zaskoczenie i myśl, że to musi być jakaś pomyłka, jaki ze mnie wizjoner? Marzyciel – jak najbardziej, ale wizjoner? Ja również miałam z nim jakieś skojarzenie – żaden ze mnie Steve Jobs, myślałam
Pracując z narzędziem Cliftonstrengths, należy jednal pamiętać o kilku kluczowych zasadach opisanych przez Gallupa. Wśród nich odnajdziemy między innymi te dwie:
- Cechy to nie etykiety (Themes are not labels)
- Cechy są neutralne (Themes are neutral)
Jak podkreśla Gallup, człowieka nie da się opisać jednym słowem, a cechy w naszym top5 są całkowicie neutralne – czyli ani dobre, ani złe.Wizjoner nie robi ze mnie Jobsa, CZAR nie jest „czarusiem”, Dowodzenie nie równa się „urodzony menadżer”, a Zgodność nie oznacza, że mamy przed sobą osobę, która wszystkiemu przytaknie. Każdy z nas wykorzystuje swoje talenty na swój sposób, który wynika nie z jednego talentu, a z ich dynamiki zmiksowanej z życiowymi doświadczeniami, przekonaniami i generalnie naszą ogromną złożonością (której talenty są tylko niewielką częścią, o czym zdarza nam się zapominać). Uważajmy więc na etykiety – zwodnicze bywają zarówno nazwy, jak i nasze ich interpretacje. Wyłączenie oceny to podstawa, aby wykorzystać to, co faktycznie może nam dać odkrycie top5.
Co to w ogóle znaczy mieć w swoim top5 Wizjonera, Analityka, Bliskość czy Maksymalistę? Otóż są to nazwy 34 kategorii talentów, tzw. cech (themes). Don Clifton wraz ze swoim zespołem, w toku wieloletnich badań odkryli ogrom talentów, rozumianych według wcześniej przywołanej definicji. Nie znamy ich dokładnej liczby, ale o jednym mogę was zapewnić – nie wynosiła ona trzydzieści cztery. Co było kolejnym krokiem w pracy zespołu Dona Cliftona? Otóż upraszczając tą historę – zauważono, że część talentów coś ze sobą łączy i dzięki temu czemuś można je całkiem zgrabnie pogrupować. W wyniku owego grupowania powstały 34 cechy (themes), które w Polsce powszechnie nazywamy po prostu „talentami”, choć de facto są to pewne motywy przewodnie, w których ujęto kilka, kilkanaście, a może i kilkadziesiąt talentów. Wielu talentów – tych, które występowały rzadziej – w ogóle nie uwzględniono w 34 cechach! Każdy z nas ma więc również talenty, których Cliftonstrengts nie wykaże w raporcie.
Nie można traktować Cliftonstrengths jako wyrocznię, ale warto na jego bazie rozpocząć rozmowę. Dobrze wykorzystywany przynosi wiele korzyści zespołom, daje im bowiem uniwersalny język, dzięki któremu łatwiej jest zrozumieć wartość, którą każdy z nas może do niego wnieść. Kiedy więc dowiadujesz się, że w swoim top5 mam Wizjonera, wiesz tyle, że na bazie odpowiedzi na 177 pytań Gallup uznał, że talenty przypisane do tej cechy przejawiają się u mnie w dużej liczbie i/lub intensywności. Kolejny krok? Włączenie ciekawości! 🙂
Kiedy bowiem wiemy już, że Wizjoner, to pewien motyw przewodni talentów, które w nim spakowano, spróbujmy je teraz rozpakować, pamiętając, że talenty, to rzecz osobista. Nie szukamy więc odpowiedzi na pytanie jakie talenty ma Wizjoner, ale jakie talenty skrywa mój Wizjoner. Oto kilka przykładów:
- w szczegółach widzę to, co chcę, aby przyniosła przyszłość
- ta wizja mnie fascynuje i samo myślenie o niej dodaje mi energii
- pielęgnuję w sobie moje marzenia i nie pozwalam by inni mnie ich pozbawiali
- gdy teraźniejszość mnie zawodzi lub przytłacza, przywołanie wizji przyszłości pcha mnie do działania
Czy widzisz różnicę pomiędzy pierwszym skojarzeniem z nazwą „Wizjoner”, a tym jak w rzeczywistości cecha ta się u mnie przejawia? Powyższe zdania wybrałam z opisów, które dostarczają raporty i materiały Gallupa, a następnie nieco je jeszcze zredagowałam, abym czuła że są „moje”. Czy nie łatwiej jest teraz wyobrazić sobie moje talenty w codziennym działaniu, gdy odkleiliśmy się od samej nazwy? Nie jestem wizjonerem sensu stricto, ale z pewnością napędza mnie myślenie o przyszłości i to właśnie w niej szukam sensu dnia dzisiejszego.
Warto wykonać to ćwiczenie w zespole, aby lepiej zrozumieć, co rzeczywiście kryje się pod nazwami w top5 u każdej i każdego z was. Chwyćcie więc za długopisy i podreślcie w raporcie to, co każdy z was postrzega w nim jako swoje. Wymieńcie się raportami i sprawdźcie jak widzice wasze talenty nawzajem. Bądźcie uważni na etykietowanie i spłycanie rozumienia waszego top5. Głębokie zrozumienie to fundamentalny pierwszy krok w drodze do budowania zespołu na mocnych stronach!
cdn.
Renata Krupiarz
Gallup® Certified Strengths Coach
Top5: Uczenie się, Ukierunkowanie, Wizjoner, Zbieranie, Poważanie
Źródła, w których przeczytasz więcej o tym czym jest „Cliftonstrengths”, do czego służy i w jaki sposób powstał:
- Tom Rath, StrengthsFinder 2.0, 2019, Gallup Press
- The CliftonStrengths® Technical Report LINK